Neden okumuyoruz? Hiç düşündünüz mü, eskiden sayfalarca kitap okuyabilirken şimdi birkaç paragraflık yazıya bile tahammül edemiyoruz? Bir haberin başlığını okuyor, içeriğini tahmin ediyor ve çoğu zaman devamına bakmadan geçiyoruz. Sosyal medyada birkaç saniyeden uzun süren videolara bile sabredemezken uzun bir yazıyı okumak gözümüzde büyüyor.
Hatta belki şu anda siz de bu yazının ne kadar uzun olduğunu anlamak için sayfayı aşağı kaydırdınız. Yakalandınız mı? :)
Peki, gerçekten okumayı sevmeyen bir toplum muyuz, yoksa artık okumaya sabrımız mı kalmadı?
Her Şeyi Bilmek İstiyoruz Ama Okumaya Vaktimiz Yok
Bir konu gündeme geliyor, herkesin bir fikri oluyor. Bir haber paylaşılıyor, altına yüzlerce yorum yazılıyor. Bazen yorumlara baktığınızda insanların haberi değil, yalnızca başlığını okuduğunu fark ediyorsunuz.
Aslında hepimiz zaman zaman bunu yapıyoruz. Başlığı görüyoruz, aklımızda bir düşünce oluşuyor ve hemen yorum yapmaya hazır hâle geliyoruz. Oysa birkaç dakika ayırıp içeriği okusak belki de bambaşka düşüneceğiz.
İşin ilginç tarafı, okumaya ayıracak beş dakikamız olmadığını söylerken telefon ekranında nasıl geçtiğini anlamadığımız yarım saatlerimiz olabiliyor.
Eskiden de Böyle miydik?
Belki de sorun yalnızca kitap okumamak değil. Artık her şeyin hızlı olmasını istiyoruz. Haberler kısa olsun, videolar hemen konuya girsin, anlatılanlar birkaç cümlede bitsin…
Bir şey öğrenmek istiyoruz ama mümkünse fazla çaba harcamadan öğrenelim.
Üstelik okumak yalnızca kitaplarla sınırlı değil. Bir kullanım kılavuzunu dikkatlice incelemek, bir haberin tamamını okumak, bir konuyu farklı kaynaklardan araştırmak da okuma alışkanlığının parçası.
Belki sorun okumayı sevmememizden çok, okumaya eskisi kadar zaman ve dikkat ayıramamamızdır.
Neden Okumuyoruz? Biraz da Kendimize Bakalım
Dürüst olalım. En son ne zaman telefonumuzu bir kenara bırakıp hiçbir şeyle ilgilenmeden bir yazıya odaklandık?
Bir makaleyi baştan sona okuduğumuzda, karşımıza çıkan ilk bildirimde dikkatimizi dağıtmadan devam edebiliyor muyuz?
Üstelik çoğumuz çocuklarımızın kitap okumasını istiyoruz. Onlara kitap alıyor, okumanın önemini anlatıyor, bazen okumadıkları için kızıyoruz. Ama onlar bizi ne kadar sıklıkla elimizde kitapla ya da dikkatle bir şey okurken görüyor?
Çocuklarımıza okumayı sevdirmek istiyorsak belki de önce kendimiz örnek olmalıyız.
Peki, Neden Okumalıyız?
Çünkü okumak yalnızca bilgi edinmek değildir. Bazen hiç tanımadığımız bir insanı anlamak, bazen kendi düşüncelerimizi sorgulamak, bazen de bildiğimizi sandığımız şeylerin aslında o kadar basit olmadığını fark etmektir.
Her okuduğumuza inanmak zorunda değiliz. Hatta iyi bir okur olmak, gerektiğinde okuduklarımızı sorgulayabilmektir.
Belki de bugün ihtiyacımız olan şey daha fazla bilgi değil, karşımıza çıkan bilgiyi anlayacak ve değerlendirecek kadar dikkatli olmaktır.
Belki de Okumayı Değil, Yavaşlamayı Unuttuk
Gün içerisinde o kadar fazla bilgiyle karşılaşıyoruz ki artık bir konunun üzerinde uzun uzun düşünmeye bile fırsat bulamıyoruz. Telefonumuzdaki bildirimler, sosyal medya paylaşımları, kısa videolar ve bitmek bilmeyen gündem arasında dikkatimizi tek bir noktada toplamak giderek zorlaşıyor.
Oysa okumak biraz da yavaşlamaktır. Bir cümlenin üzerinde düşünmek, anlamadığımız bir paragrafı yeniden okumak ve bazen öğrendiğimiz bir bilgiyi sorgulamak için kendimize zaman tanımaktır.
Belki de kitap okumaya yeniden başlamak için büyük hedeflere ihtiyacımız yoktur. Her gün yalnızca on dakika ayırmak bile güzel bir başlangıç olabilir. Önemli olan kaç sayfa okuduğumuz değil, okuduklarımızdan ne kadarını gerçekten anladığımızdır.
Bir de şu açıdan düşünelim: Saatlerce telefon ekranına bakabiliyorsak gerçekten zamanımız mı yok, yoksa zamanımızı nasıl kullandığımızı mı fark etmiyoruz?
Belki bugün kendimize soracağımız en önemli soru budur.
Buraya Kadar Okuduysanız…
Öncelikle tebrikler! Çünkü yazının başında belki de sonuna kadar okumayacağınızı söylemiştik. Ama siz buradasınız. :)
Şimdi sizden küçük bir ricamız var. Bu sayfayı kapatmadan önce kendinize şu soruyu sorun:
“En son ne zaman yalnızca merak ettiğim için bir şey okudum?”
Cevabınızın ne olduğunun pek önemi yok. Belki dün, belki geçen hafta, belki de hatırlamıyorsunuz.
Önemli olan, yeniden başlayabilmek.
Ve son bir şey…
Gerçekten okumayı sevmeyen bir toplum muyuz, yoksa sandığımızdan daha fazla insan hâlâ okumayı seviyor mu?
Bunu birlikte öğrenelim.
Eğer bu yazıyı sonuna kadar okuduysanız Instagram’daki ilgili paylaşımımızın altına yalnızca “Okudum” yazın.
Bakalım kaç kişi bu satırlara kadar ulaşmış?
Belki de okumayı sevmeyen bir toplum değilizdir. Belki sadece bizi okumaya değer bir şeylerle buluşturmak gerekiyordur.
Belki de düşündüğümüzden çok daha fazlayızdır.
Web Defteri — Merak eden, araştıran ve okumaktan vazgeçmeyen herkese…
